AVUKAT NUR DİLARA YILMAZ

Tez Özeti (Abstract):

Alternatif uyuşmazlık çözümüne hâkim olan ilkelerin başında iradilik (gönüllülük) ve eşitlik gelmektedir. Bu nedenle alternatif uyuşmazlık çözümünde tarafların verecekleri kararlar uyuşmazlığın hangi yolla ve nasıl çözüleceği konusunda büyük bir önem taşımaktadır. Tarafların başvurusu ve süreci devam ettirmeleri kendi iradelerine bağlı olduğu gibi tarafların ne derece eşit olduğu da anlaşmanın sonucuna önemli ölçüde etki etmektedir. Alternatif uyuşmazlık çözümü taraflara birçok seçenek ve kolaylık sağlamasının yanı sıra bazı sakıncaları da beraberinde getirmektedir. Alternatif yöntemlerin zorunlu uygulamaları taraflar için uygun olmayan nitelikler de taşıyabilmektedir. Bununla beraber, taraflar arasında var olan eşitsizliklerin yol açabileceği sorunların ve adaletsiz sonuçların da ele alınması gerekmektedir. Alternatif uyuşmazlık çözümü hukukun dışında bir yol değil, onun tamamlayıcısı olarak değerlendirilmektedir. Ancak kişilerin hukukun koruması altında olduğu unutulmadan uyuşmazlıkların çözüme ulaştırılması varılacak çözümün uzun vadeli olmasını sağlayacaktır. Kişilerin eşit olmayan koşullar altında istemedikleri çözümlere razı olmak zorunda kaldıkları bir sürecin de adaletli olduğundan bahsedilemeyecektir. Alternatif yöntemlerin doğru kullanılmaması adalete erişimi zorlaştıracağı gibi kişiler arasında güvensizlik yaratarak toplumsal barışı zedeleyecektir. Uyuşmazlık çözümünde duyarlı ve özenli davranılması doğabilecek sorunların önüne geçebilecektir. Bu çalışmada uyuşmazlık kavramı ve çözümü ile alternatif uyuşmazlık çözümü yöntemleri incelendikten sonra iradilik kavramı ve nasıl bir uygulama alanı bulduğu, sözleşme özgürlüğü, eşitlik ve eşitlik türleri, eşitlik ilkesinin yargıda ve alternatif uyuşmazlık çözümündeki görünümü, güç dengesizliklerinin anlaşma sonucuna etkileri ve öğretideki görüşlere yer verilmiştir.